Eén van de kenmerkende landschappen van West-Nederland is het veenweidegebied. Een gebied dat door de eeuwen heen nauwelijks veranderd is, ondanks het feit dat het in een uitermate sterk verstedelijkt deel van Nederland ligt. Dat heeft het gebied voor een belangrijk deel te danken aan het waterrijke karakter en de slappe bodem. Juist deze kenmerken zijn er nu de oorzaak van, dat de inrichting en het beheer van deze gebieden op bestuurlijk niveau ter discussie staan. 

Het dominante agrarische gebruik heeft door de slechte bodemgesteldheid in economisch opzicht een achterstand ten opzichte van andere melkveehouderijgebieden. Daarnaast is het beheer en de inrichting van deze gebieden kostbaar en complex. Bovendien maakt het veenweidegebied inmiddels wezenlijk deel uit van het stedelijk netwerk van de Deltametropool en de daarbij behorende behoeften.

Beleidsmatige context

De problematiek van de veenweidegebieden vormt zowel in rijksnota’s als in het provinciale beleid een prangend item.

In de Nota Ruimte (ondertekening door ministerie VROM, LNV, V en W, EZ) en Agenda Vitaal Platteland (LNV) worden de veenweidegebieden als internationaal unieke landschappen gezien. In de nota’s wordt gesteld dat veel meer dan in het verleden gebeurd is voor de veenweidegebieden rekening gehouden zal moet worden met de mogelijkheden en onmogelijkheden van de slappe ondergrond (de zogenaamde lagenbenadering zie paragraaf 4). Daarmee zouden de bodem en duurzaam waterbeheer zeer bepalend moeten zijn voor de ruimtelijke ontwikkeling van deze gebieden. Oxidatie en inklinking van het veen zal zoveel mogelijk voorkomen moeten worden. Er wordt in deze nota gesproken over vernattingsstrategieën die vooral relevant zijn voor de veenweidegebieden in het Groene Hart en Laag-Holland. In de nota Ruimte wordt gesteld dat het rijk de financiële mogelijkheden op Europees en nationaal niveau zal onderzoeken die noodzakelijk zijn om bovenstaande strategieën te kunnen mede financieren.

Tenslotte

Dienst Landelijk Gebied heeft in vele projecten te maken met de Veenweideproblematiek. Op deze site zullen wij trachten de laatste stand van zaken met betrekking tot beleid en onderzoek op dit vlak te presenteren. Daarnaast zullen er voorbeelden worden gepresenteerd hoe wij binnen onze projecten met dit vraagstuk omgaan.