Natuur aan de Waal

De Gendtse Waard (circa 400 hectare) is een uiterwaard aan de noordoever van de Waal, vlakbij Nijmegen. Het is een veelzijdig gebied met een combinatie van natuur, wonen en bedrijvigheid. De uiterwaard speelt een belangrijke rol bij het afvoeren van rivierwater naar zee. Door de stijging van de (hoog)waterstanden in de rivier is rivierverruiming noodzakelijk om overstroming te voorkomen. Tegelijkertijd moet de teruggang van de natuurwaarden in Nederland en wereldwijd (wetlands) gekeerd worden.

Dienst Landelijk Gebied (DLG) realiseert in de Gendtse Waard waterstandsverlaging én nieuwe natuur, in opdracht van Rijkswaterstaat en van het ministerie van Economische zaken, Landbouw en Innovatie. Deze ontwikkelingen worden door DLG integraal aangepakt.

Natuur

Voor de Gendtse Waard loopt al meerdere jaren een planvormingsproces in het kader van het NURG-programma (Nadere Uitwerking Rivieren Gebied), dat moet resulteren in ontwikkeling van nieuwe natuur in de uiterwaard als onderdeel van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). De uitwerking van het NURG-programma geeft bovendien invulling aan een afspraak op Europees niveau om wetlands in te richten voor behoud en versterking van trekvogelpopulaties. In de Gendtse Waard wordt 250 hectare nieuwe riviernatuur gerealiseerd. Daarbij valt te denken aan nevengeulen, moeras, bloemrijk grasland, vochtig kleibos en rivierduinvorming. Het is de bedoeling om de uiterwaaard meer bloot te stellen aan de directe invloed van de rivier.

Veiligheid

Op 19 december 2006 is de Eerste Kamer akkoord gegaan met de Planologische Kernbeslissing (PKB) Ruimte voor de Rivier. In deze PKB staan maatregelen die er voor zorgen dat het riviersysteem van de Rijntakken in 2015 veilig 16.000 m³/s hoogwater kan afvoeren. De Gendtse Waard zal vanaf 2014 haar vereiste aandeel leveren in de doorstroming van hoogwater tot 16.000 m3/s (bij Lobith). Dit wordt gerealiseerd door een of meerdere kadeverlagingen (coupures) in de Suikerdam en de Polderkade en door een eventuele uiterwaardvergraving of stroombaan. Een stroombaan is een strook in de uiterwaard voor het afvoeren van hoogwater, die wordt vrijgehouden van wateropstuwende obstakels bij de toekomstige inrichting. De doorstroming van de stroombaan kan eventueel vergroot worden door de aanleg van hoogwatergeul(en).

Ruimtelijke kwaliteit

De uit te voeren maatregelen leveren een bijdrage aan de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit van het rivierengebied. Karakteristieke elementen bepalen daarbij het aanzien van het landschap zoals dijklint, laagte of overstromingsvlakte, rivierduin of oeverwal; dit vergroot de herkenbaarheid van de Gendtse Waard.

Wonen, werk, recreatie en bereikbaarheid

Het uitgangspunt is om woningen en bedrijven te handhaven in de Gendtse Waard. De kadeverlagingen (coupures) in de Suikerdam en/of Polderkade hebben gevolgen voor de bereikbaarheid van bedrijven en woningen in de uiterwaard. Daarom worden de mogelijkheden onderzocht voor het handhaven van de bereikbaarheid.

Het streven is om één samenhangend robuust natuurgebied te realiseren in de Gendtse Waard dat toegankelijk is voor recreanten, zodat ze er kunnen fietsen en wandelen, maar ook vissen en zwemmen.