De Millingerwaard (ruim 400 hectare) ligt in de Gelderse Poort aan de zuidkant van de Waal, bij Millingen a/d Rijn, ter hoogte van Nijmegen. Het is een uiterwaard met ooibossen, moerassen, kruidenrijke graslanden, plassen en rivierduinen; wilde paarden en runderen lopen er vrij rond.

Het zeer gevarieerde natuurgebied is ontstaan doordat in de afgelopen 50 jaar het kleipakket grotendeels is afgegraven voor de baksteenindustrie. In het noordoostelijk deel van de Millingerwaard wordt nog tot eind 2014 klei gewonnen. In het westen ligt het hoogwatervrije industrieterrein (30 hectare) van De Beijer, een op- en overslagbedrijf van zand en grind. Er staan een tiental woningen en er is een horecagelegenheid.

Herinrichting voor veiligheid

De uiterwaard speelt een belangrijke rol bij het afvoeren van rivierwater naar zee. Met het oog op de stijging van de (hoog)waterstanden in de rivier is rivierverruiming noodzakelijk. Tegelijkertijd moet de teruggang van de natuurwaarden gekeerd worden. Daarom wordt de inrichting van de Millingerwaard de komende jaren veranderd.

Het is de bedoeling om de rivier de Waal meer ruimte te geven in de Millingerwaard door de aanleg van een geulenpatroon in de uiterwaard. Hierdoor stijgt het rivierwater minder bij hoogwater en dat is van belang voor de veiligheid. Een tweede doel van de herinrichting is natuurontwikkeling in de Millingerwaard. De kenmerkende riviernatuur wordt versterkt, met ruimte voor open water, rietmoerassen, rivierduinen, oevervegetaties, ooibossen en natte en droge, kruidenrijke graslanden.

Stappen in het project

De plannen voor de herinrichting zijn niet nieuw. In het kader van het programma Nadere Uitwerking Rivierengebied (NURG) heeft Dienst Landelijk Gebied eind negentiger jaren een plan gemaakt voor natuurontwikkeling en aanleg van een geul in de Millingerwaard. Doel van het NURG-programma was het realiseren van de ecologische hoofdstructuur in het rivierengebied. Vervolgens is gestart met de aankoop van de benodigde gronden en met het winnen van zand en klei.

In het kader van de Planologische Kernbeslissing Ruimte voor de Rivier is in 2005 op landelijk niveau besloten om het bestaande plan aan te passen, zodat meer effecten op de waterstand worden bereikt. Het doel is nu om een waterstandsdaling van 9 centimer te bereiken, in plaats van 6 centimeter in het oude plan. Dit draagt ook bij aan een juiste verdeling van de afvoer van het rivierwater tussen de Waal en het Pannerdensch kanaal bij hoogwater.

De aanpassing van de plannen, het overleg tussen alle betrokken partijen en de financiering hebben veel tijd gekost. Verschillende betrokkenen uit het gebied hebben hierbij meegedacht. Er is een Adviesgroep Millingerwaard die meerdere keren bij elkaar is geweest.

Dienst Landelijk Gebied heeft opdracht gekregen van Rijkswaterstaat en van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie om deze waterstandsverlaging te realiseren én nieuwe natuur te ontwikkelen.